Dit is het privé album van kustartillerist Jan Willem Cleijpool, R.K.A.
Sergeant Jan Willem Cleijpool (24-11-1918 Rotterdam, 7-12-1993 Woudrichem) begon in 1938 dienstplichtig met de onderofficiersopleiding bij de Kustartillerie. Eerst in de bomvrije kazerne te Vlissingen, later in Fort Erfprins te Den Helder en vervolgens voor ongeveer anderhalve maand terug naar de kazerne te Vlissingen. Tenslotte werd hij, volgens eigen zeggen, vrij onverwacht overgeplaatst naar het “Pantserfort aan Den Hoek van Holland”. Daar bleef hij tot einde van zijn diensttijd begin 1939.

Tijdens algemene mobilisatie een paar maand later werd hij in eerste instantie gelegerd bij de kustartillerie in de “Bomvrije Kazerne Haerlem” te Hellevoetsluis. Na enige tijd werd hij als stukscommandant overgeplaatst naar “Vak Rockanje” dat een onderdeel vormde van de Vesting Holland en naast twee compagnieën infanterie bestond uit de batterijen “IX” en “X” van het detachement kustartillerie. Beide batterijen met in totaal ca. 200 man personeel, omvatten elk 3 vuurmonden van 7,5 cm. De kannonen waren afkomstig van gesloopte marineschepen en dateerden uit het jaar 1895. Het schootsbereik was ca. 7 km. Op dat moment stond al vast dat de Duitse Marine over geschut beschikte dat verder schoot. De stellingen hadden tot functie het binnenvaren van schepen op het Haringvliet tegen te gaan.

De militairen werden aanvankelijk ondergebracht in tenten in de duinen. De tenten werden later vervangen door houten barakken. Voor het oefenen met het schieten op doelen op zee werd gebruik gemaakt van sloopschepen die voortgetrokken door sleepboten de stelling voorbijkwamen. Naar verluidt heeft menig sleepbootkapitein uit doodsangst de wal gebeld, met het verzoek wat zuiverder te richten. Voor het beschieten van vijandelijke vliegtuigen heeft men de beschikking over mitrailleurs waarin patroonbanden van linnen werden gebruikt. Door de damp uit zee krompen de banden en was schieten behoudens een enkel schot, tijdens de schaarse oefeningen meestal onmogelijk.

In augustus1939 ontmoette Jan zijn toekomstige verloofde Gerardina (Gerda) Anink in dansgelegenheid “Melksalon van Marion” te Oostvoorne waar hij met zijn dienstmaten geregeld kwam. Uit die periode is een aantal brieven en ansichtkaarten bewaard gebleven. De brieven waren luchtig van aard en verschaften slechts beperkte informatie over de (militaire) omstandigheden. Centraal stonden verlofregelingen en uitjes. Incidenteel werd bescheiden iets gemeld over de politieke of militaire situatie. Het is niet uitgesloten dat “dienstgeheim” hierbij een rol heeft gespeeld. Het was tenslotte mobilisatietijd. Eerst werd nog als verzendadres, Hotel 'De Dreef" in Rockanje genoemd. Later werd in de adressering “Veldpost” opgenomen. Vanaf april 1940 wordt het verlof steeds schaarser en ook dikwijls weer ingetrokken. Op 11 april schrijft Jan dat het alweer een jaar geleden is dat hij werd opgeroepen en dat verlof steeds twijfelachtiger wordt omdat de oorlog steeds verder om zich heen grijpt. Twee dagen voor de Duitse inval in mei 1940 schrijft Jan zijn verloofde dat de militairen Rockanje niet meer mogen verlaten. Op 10 mei schrijft hij dat het aantal gevechtshandelingen rond de kustbatterijen beperkt is. Er wordt af en toe geschoten op overvliegende Duitse vliegtuigen waarvan er zeker één is neergehaald. Op 14 mei heeft het Hollandse leger de barakken in duinen verlaten en zijn de batterijen onbemand achtergelaten.

Op 16 mei schrijft Jan een briefkaart aan zijn verloofde Gerda in Rotterdam dat hij ter demobilisatie is “verhuisd” naar een zakkenschuur in Oudenhoorn. (Postadres: “Loods Poldervaart”, Oudenhoorn). Op 21 mei schrijft hij dat hij daar helpt met vlees snijden in de keuken, zo’n 1.200 porties per dag. Op 23 mei krijgt Jan van de commandant, Kapt. P.A.W. v.d. Wolf een met de handgeschreven toestemming om zich te verplaatsen van Oudenhoorn naar Rockanje. Het bewijs van groot verlof is gedateerd op 25 mei 1940.

Alle documenten en foto's in dit album zijn in mei 2005 beschikbaar gesteld door zoon Jan Willem Cleijpool.