Valkenburg- Katwijk
De Duitse verdedigingswerken van het historisch complex Marine Vliegkamp Valkenburg krijgen geen provinciale monumentenstatus. Dat stelt het dagelijks bestuur van Zuid-Holland. Het voormalige vliegkamp wordt een belangrijke woningbouwlocatie en gedeputeerde staten (GS) willen flexibiliteit houden om straks plannen te maken, licht een woordvoerder toe. De barakken en bunkers liggen weliswaar in de groene zone buiten de beoogde bouwgrond, maar maken wel deel uit van het hele gebied dat wordt ontwikkeld. De cultuurhistorische waarde van het barakkencomplex is niet bijzonder genoeg om die ruimte op voorhand te claimen voor monumenten.

Als provinciale staten het standpunt van GS overnemen, gaat het advies naar de Rijksdienst voor Monumentenzorg. Die moet de cultuurhistorische waarden van het complex beoordelen in relatie tot de gehele oorlogsarchitectuur, vinden GS en beslissen of het een rijksmonument wordt, of niet. De provincie vindt overigens niet dat alles dan maar moet worden gesloopt. Bij het ontwikkelen en inrichten van het gebied wil de provincie proberen om de bijzondere objecten zo goed mogelijk in te passen in de nieuwbouwplannen.

"Bij de gemeente Katwijk hebben zich al diverse ondernemers en organisaties gemeld die daar wel ideeën voor hebben", zegt wethouder Slings. Dat varieert van een tuinarchitect tot een speelparadijs of een centrum voor natuur- en milieueducatie. Die ideeën hebben we op een stapel gelegd, in afwachting van de beslissingen van de provincie en de Rijksdienst voor Monumentenzorg. "'Voor de gemeente biedt juist een monumentenstatus de mogelijkheden om iets bijzonders met een aantalobjecten te doen", zegt Slings. "Dan ben je gedwongen om er een passende functie voor te zoeken. Terwijl,als het complex geen monument wordt, er sloopaanvragen van de eigenaren zullen binnenkomen". De gemeente kan dan hooguit bemiddelen tussen de eigenaren en de ondernemers met ideeën.

Het complex Marine Vliegkamp Valkenburg bestaat uit de stenen kampgebouwen (vooral legeringgebouwen en barakken) die aan de westzijde en oostzijde van de Wassenaarseweg in Katwijk liggen. Verder zijn er overblijfselen van de verdedigingslinie de Atlantikwall, zoals betonbunkers en antitankgrachten. De luchthaven die nu wordt ontmanteld, maakt er geen deel van uit. De gemeenten Katwijk, Wassenaar en Valkenburg, op wiens grondgebied het complex ligt, verschillen van mening over het belang van de gebouwen. Wassenaar en Valkenburg willen zoveel mogelijk behouden, Katwijk bewaart liever enkele belangrijke onderdelen. De eigenaar van de barakken aan de westkant van de Wassenaarseweg, het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, heeft de gemeente Katwijk al om sloop verzocht, omdat het er een natuurgebied wil maken. Ook voor Katwijk is dit belangrijk, omdat die natuur ter compensatie dient voor een ander stuk duingebied dat wordt weggesnoept voor de aanleg van de Westerbaan. In reactie daarop hebben de Federatie voor Luchtvaartarcheologie, de Stichting Menno van Coehoorn en het Cuypers Genootschap de provincie om een monumentenstatus verzocht. Zij vinden dat de barakken het behouden waard zijn. Het laatste woord is binnenkort aan de Rijksdienst voor Monumentenzorg. Die heeft, zodra alle adviezen van de gemeenten en provincie binnen zijn, nog een klein half jaar de tijd om een beslissing te nemen.

Voor meer informatie:
Duitse bemoeienis met vliegveld Valkenburg na mei 1940: http://www.mei1940.nl/Slotopmerkingen.htm
Gevleugelde panden: http://www.tuttel.com/eemkiekn/gevleugelde%20panden.html