Foto's 1939-1940: Archief foto van de maand

IN MEMORIAM

Z.K.H. Prins Bernhard

1911 - 2004

MET DE FIETS OVER WATER
(Ergens in Nederland, 1939-1940)

Tijdens een oefening is een 10 man sterke sectie wielrijders zojuist het water overgestoken. Negen van de fietsen liggen nog op elkaar gestapeld op de drijfzak. Eén wordt net aan land gezet.
Vijf man houdt - gewapend met de wielrijderskarabijn met lange bajonet - de omgeving onder schot, ter bescherming van de overige vijf man.

De wielrijders dragen hier de de speciale wielrijdersjekker (een lange overjas op de fiets is gevaarlijk!).

Bij één van de wielrijders is ter hoogte van zijn dijbeen duidelijk een opgerolde en vastgegespte zandzak te zien.

KOEPELKAZEMAT TYPE G
(Ergens in Nederland, waarschijnlijk bij Grave aan de Maas, 1939-1940)

Onder leiding van een korporaal zijn hier 5 soldaten nabij de brug over de Maas bij waarschijnlijk Grave bezig met het stutten van een zojuist aangevoerde gietijzeren koepelkazemat type G.

Het eerste ontwerp voor een Nederlandse gietijzeren kazemat in een gewapend betonnen blok dateerde uit 1936. In 1939 werd een vereenvoudigd model gebouwd: ruimte voor de opstelling van een mitrailleur en een gevechtsruimte voor drie man.
Eind september 1939 werden 100 van deze kazematten besteld voor het oostfront van de Vesting Holland. Deze werden echter niet allemaal op tijd geleverd: de Duitse bezetter telde er uiteindelijk 92.
In totaal werden zo'n 600 gietstalen koepel- kazematten vervaardigd en geplaatst.

VELDPOST UIT ROTTERDAM
(Rotterdam, 22 november 1939)

Op 22 november 1939 werd een officiële fotoreportage gemaakt bij de Vaartuigendienst van het Vrijwillige Landstorm Korps (VLSK) in de haven van Rotterdam.

Hier is het veldpostkantoor te zien. De brievenbus wordt net gelicht. Links staat de marinefacteur met facteurstas en fiets, rechts de facteur van de Vaartuigendienst.

IJS MET SLAGROOM
(Ergens in Nederland, vóór de mobilisatie)

Dat waren tijden... een vanille ijsje voor 5 of 10 cent (maar dan wel zonder slagroom)!
De soldaten in onderhemd, model hemd en model bretels laten het zich zeker smaken.

De soldaat in veldjas heeft het metalen wieltje van het Regiment Wielrijders op z'n kraag en op z'n veldmuts een leeuwtje. Alle soldaten dragen het oude model veldmuts met bies.

MILITAIR VERKEER
(Alkmaar, 29 november 1939, persfoto)

"Op de groote Rijks-en Provinciale wegen zijn ten dienste van Defensie verkeersborden geplaatst. In vele plaatsen van ons land zijn reeds dergelijke borden aangebracht.

Een militaire ordonnans bij een der nieuwe verkeersborden in Alkmaar.

Deze foto is gemaakt met toestemming der militaire autoriteiten."

OORLOGSBUIT
(Den Haag, 16 mei 1940)

"16 mei 1940, Staf Batallionstrein (1e bataljon Regiment Grenadiers - 1-RG) met 'veroverde' ravitailleringscontainers (t.b.v. Duitse parachutisten) Goudsbloemlaan, Den Haag.
1 Wachtmeester Artillerie, 1 Korporaal, 2 Sergeanten Regiment Grenadiers, 1 Korporaal Blauwe Huzaren."

Twee dagen na de officiele capitulatie van Nederland (alleen in Zeeland werd nog gevochten) poseert dit gemengde gezelschap met Duitse oorlogsbuit.

De knielende korporaal heeft op z'n rechtermouw twee vaardigheidsemblemen: de ster voor scherpschutter 2e klas en de springende granaat voor de geoefende granaatwerper.

GASMASKERS TE PAARD
(Zeist-Austerlitz, 1938)

Na de grote rust tijdens het jaarlijkse ruiterparcours te Zeist, wordt weer opgestegen. Het gasmasker dat tijdens de rust af mocht, moest nu weer op. Het is een gasmasker type G, voor beredenen (met lange slang).

Alle deelnemende ruiters - op de voorgrond een officier - dragen een witte armband. De zadeltas is hier goed te zien.

De huzaar op de voorgrond is stukkenrijder / kanonnier Ensink van de 8ste afdeling Veldartillerie van het Regiment Gele Rijders uit Ede. Op de originele foto zijn de gekruiste kanonnen op z'n kraag goed te zien en de (rode) bies langs kraag en mouwen.

JAGERS TERUG NAAR SCHOOL
(School in Monster ZH, 1939-1940)

Deze Jagers staan blijkbaar op het punt onder hun wolletjes te kruipen. Rechts is de gestreepte wollen legerdeken goed te zien. Gezien de verschillende handdoeken aan de lijn is het 'wasschen' al achter de rug. Slechts één soldaat draagt hier een echte pyama, waarschijnlijk van thuis meegenomen. De rest lijkt gewoon z'n ondergoed aan te hebben .

Deze bijzondere foto is beschikbaar gesteld door H. Diekstra. Zijn vader - op de foto de enige in uniform - was als Jager gelegerd te Monster (ZH), ter verdediging van de stad 's Gravenhage. Hij heeft nog vijf dagen gevochten rondom het vliegveld Ockenburg en is de oorlog ongeschonden doorgekomen.

PNEUMATISCH BOREN IN HET IJS
(Ergens in Nederland, winter 1939-1940)

De strenge winter tijdens de mobilisatieperiode noodzaakte de soldaten tot het gebruik van minder gebruikelijke werktuigen.

Hier is groep soldaten bezig met het pneumatisch boren in een dik pakket ijs. Ze zijn allen gekleed in de overjas. Alleen de linkersoldaat draagt geen handschoenen.
Gezien de lange bajonet die de rechter soldaat draagt, gaat het hier waarschijnlijk om genisten.

PRINS BERNHARD EN PRINSES JULIANA IN DE SNEEUW
(Wassenaar, 26 januari 1940)

Prins Bernhard laat de open! sportauto achter voor een wandeling in de sneeuw. Hij draagt de overjas met de veldmuts. Verder lijkt hij geen speciale militaire winterkleding te dragen. Het was er anders koud genoeg voor!